Endometriose en vruchtbaarheid: wat betekent het?

Door 
Momble Redactie
Voor het laatst gecontroleerd op  
12 Jun 2026
Pijlicoon die naar rechts wijst, zwart op transparante achtergrond.
Gebaseerd op betrouwbare bronnen
Close-up van een illustratie van de baarmoeder met labels over endometriose en vruchtbaarheid.

Endometriose kan invloed hebben op je vruchtbaarheid, maar het betekent niet automatisch dat zwanger worden niet lukt. De invloed verschilt per persoon en hangt onder meer samen met de plek van de endometriose, de ernst van de klachten, je leeftijd, hoe lang je al probeert zwanger te worden en of er andere factoren meespelen.

Dit artikel gaat over een medisch onderwerp en is samengesteld op basis van betrouwbare medische bronnen. Het is niet medisch beoordeeld door een arts of zorgprofessional en vervangt geen persoonlijk medisch advies.

Wat is endometriose?

Bij endometriose zit er weefsel dat lijkt op baarmoederslijmvlies buiten de baarmoeder. Dit kan bijvoorbeeld voorkomen rond de eierstokken, eileiders, het buikvlies, de darmen of de blaas. Dit weefsel kan reageren op de menstruatiecyclus en klachten geven zoals pijn, ontstekingsreacties, littekens of verklevingen.

De klachten kunnen sterk verschillen. Sommige vrouwen hebben veel pijn, terwijl anderen weinig of geen klachten merken. Daardoor wordt endometriose soms pas besproken als zwanger worden langer duurt dan verwacht of als er onderzoek wordt gedaan naar verminderde vruchtbaarheid.

Wil je eerst breder begrijpen hoe vruchtbaarheid werkt? Lees dan ook het overkoepelende artikel over vruchtbaarheid bij kinderwens.

Klachten die kunnen passen bij endometriose

Klachten die bij endometriose kunnen passen zijn onder andere:

  • heftige menstruatiepijn;
  • pijn in de onderbuik, rug of benen rond de menstruatie;
  • buikpijn die ook buiten de menstruatie aanwezig is;
  • pijn tijdens of na seks;
  • pijn bij poepen of plassen, vooral rond de menstruatie;
  • darmklachten, zoals diarree of verstopping;
  • vermoeidheid;
  • moeite om zwanger te worden.

Deze klachten bewijzen niet dat je endometriose hebt. Ze kunnen ook andere oorzaken hebben. Wel zijn terugkerende, cyclusgebonden klachten een goede reden om je klachten serieus te nemen en ze met je huisarts te bespreken, zeker als ze je dagelijks leven, werk, relatie of kinderwens beïnvloeden.

Het kan helpen om een paar maanden bij te houden wanneer je pijn hebt, hoe hevig die pijn is, of de klachten rond je menstruatie terugkomen en of seks, poepen of plassen pijnlijk is. Thuisarts adviseert bij pijnklachten om een dagboek bij te houden, zodat het gesprek met de huisarts concreter wordt.

Kan endometriose invloed hebben op vruchtbaarheid?

Ja, endometriose kan de kans om zwanger te worden kleiner maken. Dat geldt niet voor iedereen. Volgens Thuisarts kunnen de meeste vrouwen met endometriose zwanger worden; Thuisarts noemt dat ongeveer 65 van de 100 vrouwen met endometriose gewoon zwanger worden. De kans kan wel kleiner zijn bij ernstige endometriose of wanneer de endometriose in de buurt van de eierstokken of eileiders zit.

Mogelijke manieren waarop endometriose kan meespelen:

  • endometriose of verklevingen kunnen de functie van eileiders beïnvloeden;
  • endometriose bij de eierstokken kan invloed hebben op eicellen of de eierstokfunctie;
  • endometriose-cysten bij de eierstok, ook endometriomen genoemd, kunnen onderdeel zijn van de afweging bij vruchtbaarheidszorg;
  • pijn bij seks kan het lastiger maken om regelmatig te vrijen rond de vruchtbare periode;
  • soms spelen er naast endometriose ook andere factoren mee, zoals zaadkwaliteit, leeftijd of een andere oorzaak van verminderde vruchtbaarheid.

Daarom is endometriose bij kinderwens geen simpele ja-of-nee-vraag. Het gaat meestal om het totaalplaatje: je klachten, je cyclus, je leeftijd, hoe lang je probeert zwanger te worden, eventuele eerdere operaties en de vruchtbaarheid van je partner.

Lees ook oorzaken van verminderde vruchtbaarheid als je meer overzicht wilt van factoren die kunnen meespelen.

Betekent endometriose dat je niet natuurlijk zwanger kunt worden?

Nee. Endometriose betekent niet automatisch dat je niet spontaan zwanger kunt worden. Veel vrouwen met endometriose worden zonder fertiliteitsbehandeling zwanger. Tegelijk kan het bij sommige vrouwen langer duren of is eerder onderzoek of begeleiding zinvol.

Als zwanger worden niet lukt, is het belangrijk om niet alleen naar endometriose te kijken. In het ziekenhuis wordt vaak ook onderzocht of er een andere oorzaak is. Daarbij kan ook het zaad van de partner worden onderzocht.

Een kinderwens kan hierdoor mentaal zwaar worden: je hebt klachten, je probeert timing te begrijpen en je krijgt pas na elke cyclus duidelijkheid. Dat maakt het logisch om eerder steun of uitleg te zoeken als je merkt dat de onzekerheid veel ruimte inneemt.

Endometriose, cyclus en eisprong

Een regelmatige cyclus sluit endometriose niet uit. Endometriose gaat niet automatisch samen met een onregelmatige cyclus of het uitblijven van de eisprong. Iemand kan dus maandelijks menstrueren en toch endometriose hebben.

Bij endometriose valt vooral het patroon van klachten op: pijn die rond de menstruatie terugkomt, pijn die je functioneren beïnvloedt, pijn bij seks of klachten van darmen en blaas die in dezelfde fase van de cyclus terugkomen. Als je vooral twijfelt welke signalen kunnen wijzen op verminderde vruchtbaarheid, kun je verder lezen in symptomen van verminderde vruchtbaarheid.

Onderzoek bij vermoeden van endometriose

Een arts kijkt meestal eerst naar je verhaal: welke klachten heb je, wanneer komen ze terug, hoe lang bestaan ze, hoe beïnvloeden ze je dagelijks leven en hoe lang probeer je zwanger te worden?

Afhankelijk van je situatie kan onderzoek bestaan uit lichamelijk onderzoek, een echo, soms een MRI en in sommige situaties een kijkoperatie. Een normale echo of MRI sluit endometriose niet altijd uit. NICE adviseert dat een kijkoperatie overwogen kan worden bij een vermoeden van endometriose, ook als echo of MRI normaal is. In de praktijk hangt de route af van je klachten, je kinderwens en wat al onderzocht is.

Bij een kinderwens wordt vaak breder gekeken. Als zwanger worden niet lukt, kan de arts bijvoorbeeld ook onderzoeken of er een andere oorzaak is, waaronder de zaadkwaliteit van de partner.

Behandeling als je zwanger wilt worden

De behandeling hangt af van je klachten, de plek en ernst van endometriose, je leeftijd, hoe lang je probeert zwanger te worden en of er andere vruchtbaarheidsfactoren meespelen.

Mogelijke routes zijn:

  • afwachten met duidelijke afspraken over wanneer je opnieuw contact opneemt;
  • pijn en klachten bespreken, zodat seks en dagelijks functioneren minder onder druk staan;
  • aanvullend onderzoek via huisarts, gynaecoloog of fertiliteitsarts;
  • een operatie in specifieke situaties;
  • fertiliteitsbehandeling, zoals IUI, IVF of ICSI, als dat bij jouw situatie past.

Gebruik je een hormonale behandeling tegen endometriose en wil je zwanger worden? Bespreek dit met je arts. Hormonale behandelingen kunnen klachten verminderen, maar sommige werken anticonceptief. NICE adviseert bovendien om hormonale behandeling niet te gebruiken als behandeling om de spontane zwangerschapskans te verhogen bij mensen met endometriose die proberen zwanger te worden.

Heb je ook vragen over PCOS, omdat je cyclus bijvoorbeeld onregelmatig is? Lees dan PCOS en vruchtbaarheid.

Wat kun je zelf doen bij endometriose en kinderwens?

Je kunt endometriose niet zelf oplossen, en vruchtbaarheid is niet volledig maakbaar. Wel kun je een paar dingen doen die het gesprek met je zorgverlener en de periode van proberen overzichtelijker maken:

  • Houd bij wanneer je menstruatie is en wanneer je klachten hebt.
  • Noteer of pijn invloed heeft op werk, slapen, seks of dagelijkse activiteiten.
  • Bespreek pijn bij seks op tijd; dit is een medische klacht en geen bijzaak.
  • Betrek je partner bij het gesprek, omdat vruchtbaarheid bijna altijd iets van jullie samen is.
  • Wacht niet eindeloos met hulp zoeken als je al weet dat je endometriose hebt of als klachten regelmatig vrijen lastig maken.
  • Bespreek medicatie, hormonen of supplementen met je arts als je zwanger wilt worden.

Wie praktisch wil starten met zwanger worden, kan ook verder lezen in hoe word je zwanger?.

Wanneer contact opnemen?

Maak een afspraak met je huisarts als je denkt dat je endometriose kunt hebben, vooral als je klachten je dagelijkse leven, werk, relatie of seksleven beïnvloeden. Neem ook contact op als behandeling niet genoeg helpt of als klachten erger worden.

Bij endometriose en kinderwens is contact met de huisarts in ieder geval verstandig:

  • als je 1 jaar probeert zwanger te worden en het lukt niet;
  • als klachten zo ernstig zijn dat regelmatig vrijen niet lukt;
  • als je pijn bij seks hebt;
  • als je veel pijn hebt rond je menstruatie of ook buiten je menstruatie;
  • als je darm- of blaasklachten hebt die rond je cyclus terugkomen;
  • als je zorgen hebt over je vruchtbaarheid of twijfelt over wat voor jou een logische volgende stap is.

Neem bij acute, hevige of snel verergerende klachten, hevig bloedverlies, flauwvallen, koorts of ernstige buikpijn contact op met een arts of huisartsenpost. Momble kan niet beoordelen wat er bij jou aan de hand is.

Veelgestelde vragen

Kan ik zwanger worden met endometriose?
Kan endometriose meespelen als ik weinig pijn heb?
Wat neem ik mee naar de huisarts?
Momble Redactie
Geschreven door
Momble Redactie

Dit artikel is geschreven door de redactie van Momble en bedoeld als algemene, begrijpelijke informatie. We baseren onze artikelen op betrouwbare bronnen, maar geven geen persoonlijk medisch advies.

Pijlicoon die naar rechts wijst, zwart op transparante achtergrond.

Bronnen

Voor dit artikel hebben we waar mogelijk richtlijnen, overheidsinformatie en wetenschappelijke publicaties gebruikt:

Thuisarts - Ik heb heftige pijn als ik ongesteld ben. Heb ik endometriose? - https://www.thuisarts.nl/endometriose/heftige-pijn-als-ik-ongesteld-ben

Thuisarts - Ik heb endometriose en ik wil zwanger worden - https://www.thuisarts.nl/endometriose/ik-heb-endometriose-en-ik-wil-zwanger-worden

Thuisarts - Ik heb endometriose en het lukt niet om zwanger te worden - https://www.thuisarts.nl/endometriose/ik-heb-endometriose-en-lukt-niet-om-zwanger-te-worden

NHG-Richtlijnen - Subfertiliteit - https://richtlijnen.nhg.org/standaarden/subfertiliteit

De Gynaecoloog - Ik heb endometriose en ik wil zwanger worden - https://www.degynaecoloog.nl/onderwerpen/thuisarts-nl18878/

De Gynaecoloog - Ik heb endometriose en het lukt niet om zwanger te worden - https://www.degynaecoloog.nl/onderwerpen/thuisarts-nl18896/

NICE - Endometriosis: diagnosis and management - https://www.nice.org.uk/guidance/ng73

NHS - Endometriosis - https://www.nhs.uk/conditions/endometriosis/

RCOG - Endometriosis - https://www.rcog.org.uk/for-the-public/browse-our-patient-information/endometriosis/

RCOG - The Effect of Surgery for Endometriomas on Fertility - https://www.rcog.org.uk/guidance/browse-all-guidance/scientific-impact-papers/the-effect-of-surgery-for-endometriomas-on-fertility-scientific-impact-paper-no-55/

Gerelateerd