Pijnstilling bij de bevalling: opties en wat bij je past
Door
Momble Redactie
Voor het laatst gecontroleerd op
19 Jun 2026
Gebaseerd op betrouwbare bronnen
Pijnstilling bevalling is geen keuze die je perfect vooraf hoeft vast te leggen. Je kunt je voorbereiden, voorkeuren bespreken en tijdens de bevalling opnieuw kiezen wat op dat moment past. Sommige vrouwen hebben genoeg aan steun, ademhaling, warmte, houdingen of water. Anderen willen of hebben medische pijnstilling nodig, zoals lachgas, remifentanil of een ruggenprik.
In dit artikel lees je welke opties er zijn, wat je zelf kunt doen, welke medische vormen van pijnstilling vaak worden besproken en wanneer je contact opneemt met je verloskundige, arts of het ziekenhuis.
Dit artikel gaat over een medisch onderwerp en is samengesteld op basis van betrouwbare medische bronnen. Het is niet medisch beoordeeld door een arts of zorgprofessional en vervangt geen persoonlijk medisch advies.
Pijn bij de bevalling: persoonlijk en veranderlijk
Weeënpijn ontstaat doordat je baarmoeder samentrekt en je baarmoedermond verder opengaat. Veel vrouwen voelen weeën onder in de buik, in de rug of richting de bovenbenen. Tussen de weeën door is er meestal ruimte om te ontspannen, maar hoe dit voelt verschilt sterk per persoon.
Daarom is pijnstilling bij de bevalling ook persoonlijk. Wat voor de één voldoende helpt, kan voor een ander te weinig zijn. Je hoeft je keuze niet te zien als goed of fout. Het gaat erom wat jou helpt om de bevalling op dat moment vol te houden, rust te vinden en goed begeleid te worden.
Bespreek je voorkeuren bij voorkeur al tijdens de zwangerschap met je verloskundige of arts. In het derde trimester van de zwangerschap wordt dit vaak concreter, omdat je dan meer nadenkt over de bevalling en je bevalplek.
Welke soorten pijnstilling bij de bevalling zijn er?
Er zijn grofweg twee soorten pijnverlichting tijdens de bevalling.
De eerste groep bestaat uit niet-medische manieren om met weeënpijn om te gaan. Denk aan ademhaling, steun, warmte, douchen of in bad gaan, houdingen wisselen, massage en TENS. Deze opties halen de pijn meestal niet helemaal weg, maar kunnen helpen om weeën beter op te vangen en tussen de weeën door meer rust te vinden.
De tweede groep bestaat uit medische pijnstilling. Voorbeelden zijn lachgas, remifentanil, pethidine, steriele waterinjecties en een ruggenprik. Deze vormen vragen meestal om extra begeleiding, controle of ziekenhuiszorg.
Welke opties voor jou beschikbaar zijn, hangt af van waar je bevalt, je gezondheid, het verloop van de bevalling, de fase waarin je zit en het beleid van je ziekenhuis of geboortecentrum. Niet elke vorm van pijnstilling is op elke plek mogelijk. Als je thuis of in een geboortecentrum bent en medische pijnstilling wilt, moet je meestal naar het ziekenhuis.
Wat kun je zelf doen tegen weeënpijn?
Niet-medische pijnverlichting is vaak de eerste stap, maar kan ook naast medische pijnstilling belangrijk blijven. Het doel is niet dat je niets meer voelt, maar dat je meer grip, ontspanning of herstelmomenten ervaart.
Steun van je partner, doula of zorgverlener
Steun tijdens de bevalling kan veel verschil maken. Dat kan je partner zijn, een doula, een verloskundige, verpleegkundige of arts. Steun kan praktisch zijn, zoals water aangeven, helpen met houdingen of de kamer rustig houden. Het kan ook betekenen dat iemand namens jou vragen stelt als praten tijdens weeën moeilijk wordt.
Spreek vooraf een korte zin af die je partner namens jou kan herhalen, bijvoorbeeld: “Ik wil nu bespreken welke pijnstilling mogelijk is.” Dat kan helpen als je tijdens weeën weinig ruimte hebt om zelf uit te leggen wat je nodig hebt.
Ademhaling en ontspanning
Rustig ademen en bewust ontspannen kunnen helpen om de weeën beter op te vangen. Dit hoeft niet ingewikkeld te zijn. Veel vrouwen hebben steun aan een lage, lange uitademing, schouders laten zakken en proberen om de kaak los te houden.
Als je merkt dat je in paniek raakt, steeds meer spanning opbouwt of tussen de weeën niet meer tot rust komt, is dat een goed moment om begeleiding te vragen. Je hoeft niet eerst volledig uitgeput te zijn voordat je aangeeft dat je hulp nodig hebt.
Warmte, douche of bad
Warmte kan helpen om te ontspannen. Denk aan een warme douche, een bad als dat beschikbaar en passend is, een kruik of een warme doek. Sommige vrouwen vinden water prettig omdat het ritme geeft: leunen, uitademen, pauzeren en opnieuw.
Vraag vooraf of er op jouw bevalplek een douche of bad beschikbaar is. Niet elk ziekenhuis of geboortecentrum heeft dezelfde mogelijkheden.
Houdingen, beweging en massage
Houding wisselen kan helpen om weeën beter op te vangen. Voorbeelden zijn voorover leunen, op handen en knieën zitten, rondlopen, wiegen met je heupen of op een geboortebal zitten. Bij rugweeën kan stevige tegendruk op de onderrug prettig zijn.
Massage werkt vaak beter als je concreet aangeeft wat je wilt: zachter, steviger, hoger, lager of juist even geen aanraking. Als je niet wilt praten, kun je vooraf afspreken dat je partner korte ja/nee-vragen stelt.
TENS
TENS is een apparaatje dat via plakkers op je huid kleine stroomprikkels geeft. Sommige vrouwen gebruiken dit vooral in de vroege fase van de bevalling als afleiding of ondersteuning. Je bedient het apparaat meestal zelf.
TENS is niet voor iedereen geschikt. Bespreek het vooraf met je verloskundige of arts, vooral als je bijvoorbeeld een hartritmestoornis, epilepsie of pacemaker hebt. Regel het apparaat op tijd als je het wilt proberen, zodat je tijdens de bevalling niet hoeft uit te zoeken hoe het werkt.
Medische pijnstilling bij de bevalling
Medische pijnstilling vraagt meestal om extra begeleiding en controle. Welke vorm passend is, hangt af van je situatie, de fase van de bevalling en wat er op dat moment mogelijk is.
Lachgas tijdens de bevalling
Lachgas adem je in via een masker. Je gebruikt het meestal rond een wee, zodat het effect samenvalt met de pijnpiek. Het kan ervoor zorgen dat de pijn minder scherp voelt en dat je wat meer ontspanning ervaart.
Een voordeel is dat je het zelf bedient. Als je het masker weghaalt, stopt de toediening. Lachgas kan wel sufheid, duizeligheid of misselijkheid geven. Ook is lachgas niet overal beschikbaar. Vraag daarom vooraf of lachgas op jouw bevalplek mogelijk is.
Lachgas kan passen als je iets wilt proberen dat je zelf kunt sturen en waarvan het effect kort aanhoudt. Het haalt de pijn meestal niet volledig weg, maar kan helpen om weeën beter op te vangen.
Remifentanil tijdens de bevalling
Remifentanil is een sterke pijnstiller die via een infuus wordt gegeven. Vaak gebeurt dit met een pompje waarbij je zelf op een knop drukt. Het middel werkt snel en kort. Daardoor kan het vooral bedoeld zijn om de ergste pijn tijdelijk te dempen.
Omdat remifentanil invloed kan hebben op sufheid en ademhaling, is extra controle nodig. Denk aan monitoring van jou en de baby. Meestal betekent dit ook dat je minder vrij kunt rondlopen en vaker op bed blijft.
Remifentanil past soms bij een situatie waarin pijnstilling voor een kortere periode nodig is. Het is niet hetzelfde als een ruggenprik en werkt meestal minder sterk dan een epiduraal. Bespreek met je zorgverlener wat in jouw situatie mogelijk en passend is.
Ruggenprik of epiduraal
Een ruggenprik, ook wel epidurale pijnstilling genoemd, wordt in het ziekenhuis geplaatst door een anesthesioloog. Via een dun slangetje in je rug krijg je pijnstilling. Bij veel vrouwen neemt de weeënpijn sterk af, terwijl je soms nog druk of spanning kunt voelen.
Een ruggenprik wordt vaak gezien als de meest effectieve vorm van pijnstilling bij weeënpijn. Tegelijk vraagt het om extra controles. Je bloeddruk en de hartslag van de baby worden gevolgd. Ook kun je minder gevoel of kracht in je benen krijgen, waardoor bewegen vaak beperkter is. Soms is hulp nodig bij plassen of draaien in bed.
Een ruggenprik is niet in elke situatie mogelijk of wenselijk. Soms is de bevalling al ver gevorderd, of spelen medische redenen mee. Als je denkt dat je mogelijk een ruggenprik wilt, bespreek dan vooraf hoe dit in jouw ziekenhuis geregeld is en hoe snel een anesthesioloog beschikbaar kan zijn.
Pethidine
Pethidine is een sterke pijnstiller die via een injectie wordt gegeven. Het werkt tijdelijk en wordt soms in een vroege fase van de bevalling besproken. Veel vrouwen ervaren pethidine echter niet als voldoende pijnstillend, en bijwerkingen zoals sufheid kunnen vervelend zijn.
Daarom is pethidine niet altijd de voorkeursoptie. Vraag je zorgverlener waarom deze optie in jouw situatie wel of niet wordt voorgesteld.
Steriele waterinjecties
Steriele waterinjecties zijn kleine injecties met steriel water in de onderrug. Ze kunnen worden gebruikt bij rugweeën of pijn laag in de rug. Het effect is tijdelijk. Het zetten van de injecties kan pijnlijk zijn, maar sommige vrouwen ervaren daarna verlichting van rugpijn.
Niet elke plek biedt deze optie aan. Vraag je verloskundige of arts of dit bij jou mogelijk is.
Wat past bij jou?
Er is geen standaardkeuze die voor iedereen het beste is. Het helpt om vooraf niet alleen te denken: “Wil ik pijnstilling of niet?”, maar vooral: “Wat vind ik belangrijk als de pijn veel wordt?”
Misschien wil je graag kunnen rondlopen en houdingen kunnen afwisselen. Dan passen niet-medische opties, TENS of soms lachgas vaak beter bij die wens dan vormen waarbij je meer monitoring of bedrust nodig hebt. Misschien vind je het juist belangrijk dat de pijn zo sterk mogelijk vermindert. Dan is het logisch om met je zorgverlener te bespreken wat een ruggenprik in jouw situatie betekent.
Het kan ook zijn dat je vooral iets wilt dat je zelf kunt bedienen, zoals lachgas of een pompje met remifentanil. Of dat je extra monitoring juist geruststellend vindt. Denk ook aan je bevalplek: thuis, in een geboortecentrum of in het ziekenhuis. Die plek bepaalt mede welke pijnstilling beschikbaar is.
Zet je voorkeuren eventueel kort in je geboorteplan. Houd het praktisch: wat wil je proberen, wanneer wil je opnieuw overleggen en wie mag namens jou vragen stellen als jij weinig ruimte hebt om te praten?
Soms verandert de situatie. Je bevalling kan langer duren dan verwacht, juist sneller gaan, worden ingeleid of eindigen in een medische ingreep. Dan kan je behoefte aan pijnstilling ook veranderen.
Bij een bevalling inleiden is het handig om vooraf te vragen welke pijnstilling mogelijk is, omdat de omstandigheden anders kunnen zijn dan bij een spontaan begonnen bevalling. Als een keizersnede nodig is of gepland wordt, gelden andere vormen van verdoving en begeleiding dan bij pijnstilling voor weeën.
Wanneer contact opnemen?
Neem contact op met je verloskundige, arts of het ziekenhuis als je pijnstilling wilt bespreken, als je niet meer kunt ontspannen tussen de weeën, als je uitgeput raakt of als je merkt dat je eerdere plan niet meer past. Je hoeft niet te wachten tot je het niet meer volhoudt.
Bel ook volgens de belinstructies die je van je eigen verloskundige of ziekenhuis hebt gekregen. Die persoonlijke instructies gaan voor algemene informatie.
Neem direct contact op met je verloskundige of arts bij signalen zoals weeën vóór 37 weken zwangerschap, gebroken vliezen met groen, geel of bruin vruchtwater, helder rood bloedverlies, bloedverlies zoals bij een menstruatie of stolsels, minder of geen beweging van je baby als je dat normaal wel voelt, flauwvallen of je ernstig ziek voelen.
Neem ook contact op bij klachten die kunnen passen bij zwangerschapsvergiftiging, zoals hevige hoofdpijn, sterretjes zien, misselijkheid, vocht vasthouden in gezicht, handen of benen, pijn boven in de buik of pijn onder de ribben.
Bij twijfel, verergering of zorgen is overleggen passend. Een telefoontje kan helpen om samen te bepalen wat er nodig is.
Veelgestelde vragen
Kan ik zonder medicatie beginnen en later alsnog pijnstilling vragen?
Welke pijnstilling werkt het sterkst bij weeënpijn?
Dit artikel is geschreven door de redactie van Momble en bedoeld als algemene, begrijpelijke informatie. We baseren onze artikelen op betrouwbare bronnen, maar geven geen persoonlijk medisch advies.
Bronnen
Voor dit artikel hebben we waar mogelijk richtlijnen, overheidsinformatie en wetenschappelijke publicaties gebruikt:
pijnstilling-bij-de-bevalling-opties-en-wat-bij-je-pastPijnstilling bij de bevalling: opties en wat bij je pastPijnstilling bevalling uitgelegd: van douche, warmte en TENS tot lachgas, remifentanil en ruggenprik, met keuzekaart, vergelijking, vragen en FAQ.https://cdn.prod.website-files.com/688a3ecb7b181c4af3816e53/6985f3adab7953352e85dcd3_Pijnstilling%20bij%20de%20bevalling%20opties%20en%20wat%20bij%20je%20past.webpPartner ondersteunt vrouw tijdens weeën in ziekenhuisbed – pijnstilling bij de bevalling en opties bespreken.February 6, 2026June 19, 2026Bevalling: van eerste tekenen tot herstel en keuzesbevalling-van-eerste-tekenen-tot-herstel-en-keuzesBevalling & KraamtijdMomble Redactiemomble-redactiehttps://cdn.prod.website-files.com/688a3ecb7b181c4af3816e53/695a741e5155908e8c59ded9_app%20asset.pngKan ik zonder medicatie beginnen en later alsnog pijnstilling vragen?Ja. Je mag tijdens de bevalling opnieuw kiezen. Ook als je vooraf dacht dat je geen medische pijnstilling wilde, kun je later bespreken wat mogelijk is. Andersom mag je ook eerst afwachten als dat goed voelt.Welke pijnstilling werkt het sterkst bij weeënpijn?Een ruggenprik geeft meestal de sterkste pijnstilling bij weeënpijn. Daar staat tegenover dat je extra controles nodig hebt, meestal in het ziekenhuis bent en minder bewegingsvrijheid kunt hebben. Bespreek daarom niet alleen hoe sterk iets werkt, maar ook wat het betekent voor jouw begeleiding en bewegingsruimte.Kan ik met pijnstilling nog bewegen?Dat hangt af van de vorm van pijnstilling. Met ademhaling, warmte, massage, houdingen en soms lachgas kun je vaak nog van houding wisselen. Bij remifentanil en een ruggenprik is bewegen meestal beperkter door het infuus, monitoring of minder kracht en gevoel in je benen. Vraag je zorgverlener wat op jouw bevalplek mogelijk is.
